parallel presents. the art of pierre huyghe

Na zakończenie roku przedstawiamy książkę, która towarzyszyła nam, stale i uparcie, przez ostatnie święta. Parallel Presents jest wydawnictwem sensacyjnym, rozbuchanym, wielowątkowym, pełnym historyczno-artystycznych zwrotów akcji oraz dość nietypowych bohaterów. Pojawia się tam mechaniczny pingwin-albinos, odzyskana z japońskich animacji wielkooka dziewczynka Annlee, Królewna Śnieżka uwięziona w ciele 70-letniej Francuzki, artyści uprawiający estetykę relacyjną w postaci marionetek, a nawet dresiarze przebrani za zwierzęta. Parallel Present to jednak nie XIX-wieczna powieść, ale sążnisty, bogato ilustrowany esej o twórczości Pierra Huyghe'a - niewątpliwie jednego z najbardziej ekscytujących artystów wizualnych naszych czasów. Autorka książki, Amelia Bairkin sięga po mało znane, wczesne prace Huyghe'a, śledzi tematy którym artysta fascynował się na różnych etapach swojej twórczości ("otwarta teraźniejszość", własność intelektualna i prawa autorskie, science fiction i podróże w czasie etc.), mnoży przypisy i odniesienia (kino, filozofia, urbanistyka, nauki polityczne, biologia, nowe technologie etc.), aż wreszcie rozprawia się kilkoma kliszami towarzyszącymi recepcji tej sztuki. Można odczuć ulgę, kiedy Bairkin odważa się przeciąć pępowinę łączącą Huyghe'a z Nicolasem Bourriaudem i jego fantazją o estetyce relacyjnej jako dominującym stylu lat 90. Autorka zwraca za to uwagę na inne, nieoczywiste związki sztuki tego artysty, np. z twórczością (a dokładniej rzecz  ujmując, z działalnością piśmienniczą) Roberta Smithsona. Kto wie czy Huyghe nie jest najważniejszym kontynuatorem myśli smithsonowskiej, obaj artyści spotykają się symbolicznie chociażby w nowojorskim Central Parku, podczas wykonania antarktycznej opery A Journey that Wasn't. Nie kto inny jak Smithson napisał niegdyś uwodzący tekst Frederick Law Olmsted and the Dialectical Landscape o Central Parku i jego prehistorii, który wraca w postaci muzyczno-geologicznego show na nowojorskim, parkowym lodowisku. To co wydaje się więc w książce Amelii Bairkin najciekawsze, "to "odzyskanie" Huyghe'a dla historii sztuki, a tym samym (w domyśle) namaszczenie go jako godnego kontynuatora najlepszych tradycji konceptualnych i land-artowych XX wieku. Jedyne co mocno doskwiera w Parallel Presents to brak rozdziału (książka została ukończona w 2010 roku), w którym opisano by prace Hyughe'a z ostatnich lat, tych opartych na kooperacji z innymi nie-ludzkimi gatunkami, jak np. sadzawka ze ślepcami jaskiniowymi w Museo Tamayo, arboretum w Sydney Opera House, akwarium z Frieze Projects, ogrodowa instalacja w Reina Sofia czy pamiętny psychotropowy asamblaż z Auepark w Kassel. 

ruins

Kolejną pozycję w znakomitej serii Documents of Contemporary Art (wydawaną przez Whitechapel Gallery we współpracy z MIT Press) skompilował Brian Dillon, brytyjski "agent" nowojorskiego Cabinet. Pomysł na tą serię wydawniczą jest prosty, choć wymaga setek godzin spędzonych w bibliotece. Celem każdego z tomów jest wytyczenie kanonu najważniejszych tekstów związanych z wybranym tematem w sztuce. Są to eseje krytyczne, opowiadania, manifesty, teksty artystów i recenzje krytyków, fragmenty pamiętników i transkrypcje akademickich wykładów etc. Książki te obywają się bez jakichkolwiek ilustracji, koncentrując się na wyłącznie na słowie pisanym. Każdy tom kompilowany jest przez innego redaktora gościnnego. Dotychczas ukazały się m. in.: "The Archive", "Design and Art", "The Gothic", "Chance", "Appropriation", "Participation" czy (ostatnio) "Sound". Brian Dillon zanurza się w tym co fascynuje go najbardziej, czyli w tekstach na temat ruin. "Ruins" to bodajże najbardziej ekscytujący zbiór jaki ukazał się dotychczas w serii. Na liście autorów znajdują się takie nazwiska jak Walter Benjamin, Jacques Derrida, Le Corbusier, Svetlana Boym, Martin Lewis, Robert Smithson (nie mogło przecież zabraknąć jednego z najpiękniejszych istniejących tekstów o żywych ruinach współczesnych miast poprzemysłowych, czyli "A Tour of the Monuments of Passaic, New Jersey" z 1967 roku), Paul Virillo czy Tacita Dean.
U góry Brian Dillon, himself, pozuje przed podpisaniem naszej kopii Ruins. 

lektury wwb2 # 26: le corbusier and the occult

Le Corbusier and the Occult, MIT Press 2009, 416 stron, 177 ilustracji czarno-białych, oprawa twarda. Cena: 159 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 10% rabatem

Pewnego dnia niejaki Charles-Édouard Jeanneret stał się Le Corbusierem. Zapanował nad swoją biografią i wymyślił sie na nowo. Jego życie pozostaje w dużej mierze tajemnicą. Niektóre fakty stara się wydobyć na światło dzienne J.K. Birksted, wykładowca Barlett School of Architecture w Londynie. W swojej niezwykłej, spowitej mrokiem książce "Le Corbusier i okultyzm" sięga po nieznane dokumenty z rodzinnych archiwów architekta, opisując fascynacje Le Corbusiera masonerią i wiedzą mistyczną. Bogato ilustrowana, wciągająca literatura, w sensacyjny spoósb łącząca modernistyczny styl międzynarodowy z tradycją loż masońskich. Peter Carl z University of Cambridge pisze: "Birksted performs an important service for the understanding of Le Corbusier. Using sources hitherto ignored, he demonstrates the depth of Le Corbusier's indebtedness to Freemasonry—its configurations, its associations, and its dream of redemption through the arrangement of things and people in space. At a time when modern artists were seeking orientation in Gurdjieff, Ouspensky, Blavatsky, Steiner as well as in myth, alchemy, psychology, technology, and atomic physics, Le Corbusier seems to have acknowledged in Freemasonry a comprehensive metaphor of architecture's role in the culture."

Zdjęcia powstały podczas dzisiejszego spaceru śladami Świątyni Opatrzności Bożej z Jarosławem Trybusiem.

lektury wwb2 # 3: eating architecture

Eating Architecture, redakcja Jamie Horwitz i Paulette Singley, MIT Press 2007, 385 stron, 83 ilustracje, 47 kolorowych plansz, oprawa miękka, cena: 69 zł

„WWB2” to różne, często nieoczywiste aspekty projektowania miejskiego, np. … gastronomia. W najbliższy wtorek o historii i przyszłości warszawskiej kuchni będzie opowiadać Grzegorz Łapanowski. Jak w interesujący sposób połączyć myślenie o kulinariach i architekturze, pokazują autorzy książki „Eating Architecture”, stawiając pytanie o to czego możemy nauczyć sie poprzez badanie przenikania się dwóch aktywności: przygotowywania posiłków i „produkcji” przestrzeni. W tej bogato ilustrowanej i bardzo dobrze zaprojektowanej książce znajdziemy teksty na temat kulinarnego kolonializmu i globalnej ekonomii turystycznej, eseje o przestrzennych i performatywnych aspektach jedzenia oraz rytuałach dzielenia sie posiłkiem. W kończącej książkę „galerii przepisów” znajdują się zdjęcia wykonane przez współczesnych architektów dotyczące zagadnienia "spożywczej architektury". Smacznego.

lektury wwb2 # 1: the image of the city

Kevin Lynch, The Image of the City, MIT Press, miękka okładka, 194 strony, cena: 69 zł

Festiwal „Warszawa w budowie” startuje dziś wieczorem w klubokawiarni Warszawa Powiśle - na dobry początek wystawa poświęcona Arsneniuszowi Romanowiczowi. Przez cały miesiąc będziemy rozmawiać o mieście i o tym jak wpływać na jego kształt, skąd czerpać wiedzę na jego temat i jak używać przestrzeni publicznej. Tym samym w październiku będziemy prezentować wyłącznie książki związane z projektowaniem miejskim, architekturą, urbanistyką i miejską partycypacją. 
Na początek klasyk z 1960 roku: „The Image of the City” Kevina Lyncha (dystrybuujemy 7. wydanie tej publikacji). Co to znaczy żyć w mieście? Jak wpływać na planowanie miejskie? Co zrobić, żeby miasto było żywe, przyjazne i funkcjonalne? Te pytania brzmią znajomo, prawda? Lynch oparł się głównie o badania nad Los Angeles, Bostonem i Jersey City, ale jego uwagi i obserwacje można z łatwością odnieść do doświadczeń w naszej części Europy. Obowiązkowa klasyka. 

dokumenty sztuki współczesnej

Seria "Documents of Contemporary Art", różni autorzy, wydane na przestrzeni ostatnich czterech lat przez MIT Press i Whitechapell Gallery, oprawa miękka, cena każdego tomu: 76 zł

W 2006 roku znakomita londyńska instytucja Whitechapel Gallery, we współpracy z MIT Press, rozpoczęła publikację serii Documents of Contemporary Art. Książki z tego cyklu to antologie koncentrujące się na wybranych zagadnieniach z pola sztuki współczesnej. Dotychczasowe tematy to m. in: szansa, piękno, gotyk, dizajn, partycypacja, archiwum, codzienność, zawłaszczenie. Każdy z tomów redagowany i kompilowany jest przez innego autora, będącego specjalistą w danej dziedzinie. Publikacje te mają na celu przedstawienie jak najszerszej perspektywy na wybrane zagadnienie, prezentowane sa teksty reprezentujące różne generacje artystów, doświadczenia i środowiska. Seria wyróżnia się eleganckim, powściągliwym projektem graficznym.
Muzeum pro qm to jedyne miejsce w Polsce gdzie możecie kupić (i do tego w bardzo przyzwoitej cenie) całą serię „dokumentów sztuki współczesnej”.

curating consciousness. mysticism and the modern museum

Marcia Brennan "Curating Consciousness. Mysticism and the Modern Museum", MIT Press 2010, 304 str., 95 ilustracji, twarda oprawa, obwoluta, cena: 90 zł

"Curating Consciousness. Mysticism and the Modern Museum" to kolejna lektura obowiązkowa dla osób zainteresowanych historią muzeów w XX wieku, jak i narodzinami zawodu kuratora. Znakomicie napisana książka, jest próbą zdefiniowania nurtu "mistycznego" w praktyce kuratorskiej na przykładzie niezwykłej biografii Jamesa Johnsona Sweeneya (1900–1986). Sweeney został zatrudniony w 1935 roku przez Alfreda H. Barra, na stanowisku dyrektora działu malarstwa i rzeźby w MOMA. Później w latach 50. był m. in. dyrektorem Guggenheim Museum, a w 60. the Museum of Fine Arts w Houston. Jego nietypowe, "alchemiczne" pomysły ekspozycyjne, wieloletnia współpraca i dialog z takimi artystami jak Duchamp czy Chillida, zainteresowanie sztuką afrykańską i kreolską, zaowocowały przełomowymi ale i bezkompromisowym wystawami (kiedy Harry Guggenheim poprosił Sweeneya o przygotowanie bardziej popularnego, edukacyjnego programu, ten natychmiast zrezygnował z pracy). Zasłynął ekstrawaganckimi pomysłami - jak np. przetransportowaniem 16-tonowej cześciowo zakopanej w ziemi prekolumbijskiej kamiennej głowy, znalezionej podczas podróży po meksykańskiej dżungli, do Houston na kuratorowaną przez siebie wystawę o Meksyku. 
Paul Staiti pisze o książce: "This book is proof that the best art history is simply careful and astute inquiry. Brennan elegantly recuperates Sweeney as the oracle of coincidentiae oppositorum: the admissible and desirable contradictions that drove so much of mid-century Modernist creative thinking. These were the kinds of beautiful but elusive contradictions that compelled artists to step outside the safety zone of pure corporeality so that they might breach the dangerous spaces between the physical and the metaphysical, the formal and the transcendental, the visible and the invisible." 

blubberland

Elizabeth Farrelly "Blubberland. The Dangers of Happiness"  MIT PRESS, marzec 2008, 219 stron, oprawa miękka, cena: 59 zł

Elizabeth Farrelly, australijska krytyczka architektury, jest autorką jednej z najbardziej wciągających publikacji ostatnich lat poświęconych współczesnym miastom. "Blubberland" to zabawna, pouczająca i przerażająca jednocześnie lektura o przekleństwach wygodnego życia, złej architekturze, otyłości, nudzie przedmieść, budowlanym kiczu i wielkich samochodach. Farrelly rozpoczyna swoją książkę: 
"I, like you, drive too much. I buy too much—of which I keep too much and also throw too much away. I overindulge my children, and myself. Directly as well as indirectly I use too much water, energy, air and space. My existence, in short, costs the planet more than it can afford. This is not some handed-down moral stricture, nor any sort of guilty self-flagellation, but a simple recognition of fact. The consequences are obvious, and near enough now to see the warts on their noses. For my own future, as well as my children's, I must change. And yet—this is what's weird—I, like you, can't. Cannot abandon comfort, convenience and pleasure for the sake of abstract knowledge. Can't stop doing it. This is interesting. 
It's interesting because we think we are so rational, so intelligent, and yet we behave, both individually and as a herd, in such unintelligent ways. That's what drove this book into being."