Showing posts with label architektura. Show all posts
Showing posts with label architektura. Show all posts
Monday, 20 May 2013
zaczyn
"Zaczyn" jest biografią Zofii (w mniejszym stopniu) i Oskara (przede wszystkim) Hansenów - architektów (w mniejszym stopniu) i wizjonerów (przede wszystkim). Książka Filipa Springera napisana jest z rozmachem, uwodzi, ale i przygnębia. Język Springera jest bardziej pewny, zdyscyplinowany, niż w jego poprzedniej książce "Źle urodzone". Wciąż zdarza mu się popłynąć na głębokie wody wszelkich maści ogólno-humanistycznych uniesień i rozbuchanych metafor, ale wyraźnie wziął sobie do serca, jako pisarz, maksymę o "zbrodni ornamentu". Springer jest entuzjastą. Nie interesuje go zbytnio teoria, akademickie dywagacje. Książka jest więc przede wszystkim raportem z architektonicznego śledztwa. Jakie były przyczyny porażek hansenowskich wizji? Czy istnieje "życiu po życiu" formy otwartej? Co odziedziczył po swoich przodkach - malowniczych postaciach - Oskar Hansen? Czy jego idee przyszły za wcześnie, czy też nigdy nie było i nie będzie dla nich właściwego czasu?
W książce Springera nie ma tych elementów, które z reguły rozpalają wyobraźnię środowiska artystycznego - pięknej legendy niezbudowanego muzeum sztuki w Skopje czy odkrytego na nowo Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Nie o tym jest ta książka. Springer nie tyle przywraca Hansena historii sztuki i architektury (to już nie jego rola) - udaje mu się za to stworzyć pełnokrwistego bohatera, on wymyśla Hansena od początku, odkurzając go z teoretycznego pyłu. Niewykluczone że "Zaczyn" sprawi że teoria formy otwartej czy Linearny System Ciągły (śmiały koncept przeorganizowania polskich miast w pasy biegnące od gór do morza), już jako o p o w i e ś ć, trafią pod strzechy. Całkiem nieźle jak na wiedzę, która mogła już nigdy nie opuścić sal konferencyjnych kilku upartych instytucji sztuki.
Koniec końców, wydaje się że Springer opowiada o trochę innym Hansenie niż ten którego sobie pokątnie zmitologizowaliśmy, może już nie tak ekscytującym, nie tak nieomylnym. Jesteśmy jednak cały czas po jego stronie, kibicujemy mu nawet wtedy gdy wszystko wskazuje na to że się myli. Hansen w "Zaczynie" jest uparty, posługuje się niezrozumiałym żargonem, nikogo nie słucha. Bywa naprawdę nieznośny. Są też momenty kiedy opowiada rzeczy zaskakujące, nieprzystające do jego obcesowej, analitycznej natury, choć wypowiedziane koślawo, trochę z perspektywy przybysza z innej planety. "Człowiek ciągnie ku ziemi, lubi w niej grzebać - trzeba mu to jakoś ułatwić" - zauważa, mając na myśli prawdopodobnie ogrodnictwo. "Trzeba nareszcie zdać sobie sprawę z konieczności mieszkania pod lasem" - konstatuje, rozważając przebudowę Przemyśla według parametrów Linearnego Systemu Ciągłego.
"Zaczyn" jest w wielu miejscach prawdziwie wzruszający. Co bardziej wrażliwi czytelnicy (zwłaszcza ci rozważający etyczne rozterki zawodu architektka) mogą podczas lektury zanieść się głębokim szlochem. Jest to przecież książka o całkowitym fiasku. O grzechach (architektonicznej) myśli, (konstrukcyjnego) uczynku i (budowlanego) zaniedbania. Springer rozwodzi się też nad największą z pomyłek Hansena - niczym nieuzasadnioną wiarą w dobro i rozsądek gatunku ludzkiego, który dążyć ma do wspólnotowego szczęścia, samodoskonalenia, pragnącego współtworzyć wokół siebie dobrą przestrzeń. Zbyt wielu przedstawicieli tego gatunku jednak za swojego życia nie spotkał. Drodzy koledzy i koleżanki architekci, do lektury!
Saturday, 1 December 2012
between walls and windows. architecture and ideology
Budynek Haus der Kulturen der Welt w Berlinie, dar Stanów Zjednoczonych dla mieszkańców Berlina Zachodniego z 1958 roku, doczekał się swojej obszernej książkowej monografii, sprzężonej z wystawą, pod wspólnym tytułem Between Wall and Windows. Architecture and Ideology. Zaprezentowano projekty takich artystów i pracowni architektonicznych jak Angela Ferreira, Amateur Architecture Studio, Terence Gower, Ingo Manglano-Ovalie, Studio Miessen. Częścią projektu było wyeksponowanie samego budynku, poprzez otwarcie pomieszczeń rzadko dostępnych dotąd dla publiczności. Historia Haus der Kulturen der Welt związana jest nierozerwalnie z zimnowojennymi podchodami ideologicznymi - wizerunkową wojną na architekturę i inżynierię w drugiej połowie XX wieku. W publikacji, pod redakcją Valerie Smith znajduję się nie tylko teksty poświęcone poszczególnym projektom artystycznym, ale także eseje o polityce architektury, fikcja literacka (wprawne oko odnajdzie tam również kolejny rozdział powieści L.A.S.T. L.E.A.K., tym razem towarzyszący projektowi Moniki Sosnowskiej, będący jedyną materializacją pewnego śmiałego, trudnego do zrealizowania konceptu), materiały archiwalne, rysunki i staranna dokumentacja fotograficzna budynku (autorstwa nikogo innego, jak samego Davida Goldblatta!).
Sunday, 11 November 2012
obje'ct
Kilka dni temu dotarły do nas z Turcji pierwsze zdjęcia książki Obje'ct która dokumentuje i kontekstualizuje prace macedońskiego artysty Yane Calovskiego. Yane to stary druh, z którym pracowaliśmy m. in. nad historią (niezbudowanego) muzeum sztuki nowoczesnej w Skopje, które zaprojektował w latach 50. Oskar Hansen (wystawa i książka Oskar Hansen's Museum of Modern Art) . W książce Obje'ct, zamiast nowego eseju krytycznego o sztuce Yane, znajduje się nowy rozdział "pasożytniczej powieści" L.A.S.T. L.E.A.K. - zestaw scenariuszy dla artysty, do rozważania na przyszłość. Wypatrujemy teraz przesyłki z Istambułu.
Zdjęcia: Basak Senova.
Wednesday, 31 October 2012
postmodernizm jest prawie w porządku. polska architektura po socjalistycznej globalizacji
Architektoniczna książka-wystawa (po raz pierwszy została pokazana rok temu, w ramach festiwalu "Warszawa w budowie" jako tradycyjna wystawa w budynku Szkoły Głównej Handlowej), która mogłaby wygrać w konkursie o najbardziej chwytliwy tytuł 2012 roku. Postmodernizm jest prawie w porządku to oczywiście parafraza pytania Is not Main Street almost all right? rzuconego przez Roberta Venturiego w manifeście "Complexity and Contradiction in Architecture". Sam projekt jest kontynuacją programu badawczego prowadzonego przez Łukasza Stanka i jego zespół, dotyczącego eksportu architektury i urbanistyki z krajów byłego bloku krajów socjalistycznych do Afryki oraz na Bliski Wschód. W pierwszej fazie programu analizowano m. in. wkład polskich architektów w przebudowę Bagdadu, wznoszenie gmachów muzealnych w Nigerii czy też budynków rządowych w Ghanie. Tym razem Stanek zadał pytanie o wpływ doświadczeń projektowych na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej na produkcję przestrzeni miejskiej w Polsce po socjalizmie. Pomysł na zaprezentowanie podobieństw w realizacjach poszczególnych architektów i biur projektowych przed i po socjalizmie jest niezwykle wyrafinowany. Ze zdjęciami projektów z Bliskiego Wschodu i Afryki zestawione są rysunki aksonometryczne polskich budynków. Rysunki te robią ogromne wrażenie - zostały wykonane w jednej skali, z uwzględnieniem otoczenia budynków. Pojawiają się na nich samochody, ludzie, drzewa, piaskownice, a nawet sterowiec i Lord Vader (dla spostrzegawczych)! Książka jest dobrze napisana, fantastycznie ilustrowana i ma "podręcznikowy"projekt graficzny oraz nieporęczny, albumowy format który jest (prawie) w porządku. Więcej na temat projektu badawczego Łukasza Stanka można przeczytać na stronie south of eastwest.
Wednesday, 29 February 2012
project japan. metabolism talks...
W 2005 roku, zespół złożony z architekta, kuratora, redaktorów i fotografa, przyjechał do Tokio aby przeprowadzić wywiady z żyjącymi członkami ruchu Metabolistów. Po retrospektywnej wystawie w Mori Art Museum zainteresowanie Metabolizmem, uznawanym za pierwszy nie-zachodni ruch awangardowy, stale i konsekwentnie rośnie. Monografia powstała z inicjatywy Rema Koolhaasa i Hansa Ulricha Obrista, którym udało się dotrzeć zarówno do samych architektów, ale także do fantastycznych materiałów wizualnych, reprodukowanych w książce: map, zdjęć budynków, modeli, dokumentacji spotkań, wycinków prasowe etc. Książka, którą zaprojektowała znana holenderska graficzka, Irma Boom, ma aż 720 stron, składa się z dwóch części: różowej (wywiady, stanowiące szkielet książki) i żółtej (materiały historyczne: od lat 30. po tryumf Metabolistów na Expo '70). W środku znalazło się również miejsce, na tak użyteczne elementy, jak kalendarium wydarzeń politycznych i gospodarczych w powojennej Japonii, pozwalające wpisać Metabolizm w szerszy społeczny kontekst. Jak zgodnie twierdzą autorzy monografii, Metabolizm był "ostatnim rozdziałem w historii, kiedy architektura stanowiła kwestią publiczną a nie wyłącznie prywatną". Japan Project jest niewątpliwie jedną z najbardziej imponujących edytorsko i badawczo wydawnictw ubiegłego roku. Reasumując, nasz kult wszystkiego co wiąże się z Japonią nie słabnie...
Monday, 14 November 2011
gordon matta-clark: conical intersect
Oto kolejny tom w serii One Work wydawanej przez Afterall. Każda z książek (docelowo ma być ich więcej niż sto) poświęcona jest tylko jednej, kanoniczej pracy, w wyczerpujący sposób opisywanej przez jednego autora. Conical Intersect to klasyczne dzieło "anarchitektoniczne" Gordona Matta-Clarka, zrealizowane w 1975 roku. Było to spiralne cięcie wykonane na w dwóch XVI-wiecznych, przeznaczonych do wyburzenia budynkach w Paryżu. Nieopodal wzniesione miało zostać wkrótce Pompidou Centre. Autorem książki (pozującej na targowisku w tokijskiej dzielnicy Asakusa) jest Bruce Jenkins. Zawiera ona, w większości dotąd niepublikowane, archiwalne zdjęcia Marca Petitjeana.
Sunday, 6 November 2011
modernizm na peryferiach
Pożegnań z modernizmem w architekturze nie ma końca. Niewyczerpane są jego lokalne warianty i mutacje, co sprawia że zawsze wyłożyć można na stół kolejną nieznaną (nie-ateńską) kartę. Po fali zainteresowania modernizmem w Afryce i Skandynawii, przyjść może i czas na Śląsk oraz Wybrzeża Bałtyckie. Nowa książka na ten temat, Modernizm na peryferiach. Architektura Skoczowa Śląska i Pomorza 1918 - 1939, powstała pod okiem Andrzeja Szczerskiego, historyka sztuki, znanego m. in. w roli kierownika muzealniczych studiów kuratorskich na UJ. Oprócz esejów na temat m. in ogródków jordanowskich w Katowicach, wiedeńskiego modernizmu w Skoczowie czy identyfikacji wizualnej "państwa morskiego", książka zawiera także cykl zdjęć Michała Zawady.
Saturday, 22 October 2011
postmodernism. style and subversion, 1970-1990
Wednesday, 21 September 2011
format p # 5: wystawy mówione
Kolejny numer magazynu Format P składa się tylko z jednego tekstu: libretta utworu Wystawy mówione. Jest to forma(t) słuchowiska odnoszącego się do zapomnianych, przeoczonych oraz zmitologizowanych rozdziałów z historii polskiej kultury XX wieku. Kompiluje fikcje i mity, "fantomowe" dzieła oraz trudne do zweryfikowania relacje świadków. Ten rozpisany na role tekstowy kolaż, złożony z istniejących i wyimaginowanych zapisków tworzy rodzaj, niepozbawionej humoru i dezynwoltury, opery instytucjonalnej lub też inscenizowanego wykładu. Autorami libretta są: Sebastian Cichocki, Grzegorz Piątek i Jarosław Trybuś oraz Michał Libera. Ścieżka dźwiękowa przygotowana została przez: Patryka Zakrockiego, Radka Dudę, Michała Ścibiora oraz Wojciecha Kucharczyka.
PS. Format P zawiązał nieformalny sojusz z opisywanym wczoraj, bliskim koncepcyjnie F.R. Davidem – oprócz wymiany komplementów i książkowych prezentów między Amsterdamem i Warszawą, łącznikiem jest tekst Dietera Roelstraete opublikowany niemalże równolegle w obu pismach (letnie wydania magazynów).
Monday, 13 December 2010
myślenie architekturą
| Peter Zumthor, Myślenie architekturą, wyd. Karakter 2010, j. polski, 112 stron, kolorowe ilustracje, oprawa płócienna, cena w muzeumproqm.pl: 39,6 zł >> |
Wednesday, 27 October 2010
lektury wwb2 # 26: le corbusier and the occult
![]() |
| Le Corbusier and the Occult, MIT Press 2009, 416 stron, 177 ilustracji czarno-białych, oprawa twarda. Cena: 159 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 10% rabatem |
Pewnego dnia niejaki Charles-Édouard Jeanneret stał się Le Corbusierem. Zapanował nad swoją biografią i wymyślił sie na nowo. Jego życie pozostaje w dużej mierze tajemnicą. Niektóre fakty stara się wydobyć na światło dzienne J.K. Birksted, wykładowca Barlett School of Architecture w Londynie. W swojej niezwykłej, spowitej mrokiem książce "Le Corbusier i okultyzm" sięga po nieznane dokumenty z rodzinnych archiwów architekta, opisując fascynacje Le Corbusiera masonerią i wiedzą mistyczną. Bogato ilustrowana, wciągająca literatura, w sensacyjny spoósb łącząca modernistyczny styl międzynarodowy z tradycją loż masońskich. Peter Carl z University of Cambridge pisze: "Birksted performs an important service for the understanding of Le Corbusier. Using sources hitherto ignored, he demonstrates the depth of Le Corbusier's indebtedness to Freemasonry—its configurations, its associations, and its dream of redemption through the arrangement of things and people in space. At a time when modern artists were seeking orientation in Gurdjieff, Ouspensky, Blavatsky, Steiner as well as in myth, alchemy, psychology, technology, and atomic physics, Le Corbusier seems to have acknowledged in Freemasonry a comprehensive metaphor of architecture's role in the culture."
Zdjęcia powstały podczas dzisiejszego spaceru śladami Świątyni Opatrzności Bożej z Jarosławem Trybusiem.
lektury wwb2 # 25: warszawa jako struktura emergentna
![]() |
| Ekspektatywa_3: Warszawa jako struktura emergentna, Aleksandra Wasilkowska, Andrzej Nowak, Fundacja Bęc Zmiana 2009, 136 stron, ilustracje, oprawa miękka, cena: 22zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem |
Po sesji z ostatniego weekendu, w której wzięli udział architeci z Warszawy i Londynu, polecamy jedną z najważniejszych książek pogłębiająych refleksję na temat dynamiki rozwoju miasta, jakie ukazały się ostatnio na polskim rynku. Książka "Warszawa jako struktura emergentna" jest dziełem Aleksandry Wasilkowskiej i profesora Andrzeja Nowaka. Wydawca publikacji, Fundacja Bęc Zmiana, informuje, że "publikacja ta wprowadza nowe pojęcia oraz horyzonty myślenia o mieście w kontekście systemów złożonych oraz ontologii. Zawarte w niej teksty przybliżają pojęcie emergencji, w kontekście badań nad złożonością, odnoszą się do nieprzewidywalnego procesu transformacji miejskiej. Zamieszczone w książce fragment badań z zakresu socjofizyki i symulacji zachowań zbiorowych pokazują możliwości symulacji ruchu pieszych w określonej przestrzeni architektonicznej jako narzędzia wspomagającego diagnozę i optymalizację zarządzania infrastrukturą miejską." Na zdjęciu Ola Wasilkowska i jej książka.
Tuesday, 26 October 2010
lektury wwb2 # 24: the grey cloth
![]() |
| "The Gray Cloth" Paul Sheerbart, MIT Press 2003, oprawa miękka, 136 stron, kolorowe ilustracje, cena: 64 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem |
"The Gray Cloth" to dziwaczna, unikalna powieść science-fiction o architekturze, którą napisał wizjonerski architekt, pisarz i wynalazca Paul Scheerbart (1863-1915). Główny bohater powieści, szwajcarski architekt Edgar Krug, alter ego Stuarta, pracujący w dalekiej przyszłości (czyli połowie XX wieku!), podróżuje statkiem powietrznym ze swoją żoną po świecie i konstruuje fantastyczne budynki z kolorowego szkła i stali. Buduje m. in. halę wystawienniczą w Chicago, dom spokojnej starości dla emerytowanych pilotów na Fidżi, trakcję kolejową wiszącą nad ogrodem zoologicznym w Indiach. Edgar Krug ma jednak pewną fobię - boi się że zbyt kolorowe ubrania kobiet mogłyby konkurować z architekturą i pozbawić go weny. Nakazuje więc swojej żonie nosić się na szaro - jej sukienki mają być szare z dodatkiem 10 % bieli. Książka w ironiczny, ale i uwodzący językowo sposób ukazuje polityczny rozkład sił w pierwszych dwóch dekadach XX wieku, erupcję awangardy i nowych mód w projektowaniu, jest też konsekwencją marzeń o nowym lepszym świecie, modelowanym za pomocą architektury. Idealna, choć niewątpliwie ekstrawagancka lektura przed sobotnią sesją o przyszłości miast, w której biora również udział pisarze: Ingo Niermann i Paweł Dunin-Wąsowicz.
lektury wwb2 # 23: the banham lectures
![]() |
| "The Banham Lectures" Jeremy Aynsley, Harriet Atkinson, Berg Publishers 2009, 352 strony, 200 czarno-białych i 32 kolorowych ilustracji, oprawa twarda, cena: 153 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem |
Rayner Banham (1922 - 1988) był jednym z najbardziej rewolucyjnych i wpływowych krytyków architektury XX wieku, autorem kanonicznych książek Theory and Design in the First Machine Age i Los Angeles: The Architecture of Four Ecologies. W swoich tekstach był zawsze o jeden krok do przodu przed rzeczywistością: antycypując nowe tendencje w architekturze i projektowaniu oraz nowe modele wielkomiejskiego życia. Uprawiał krytykę architektury z dozą science fiction (z akcentem na "science").
Materiały do książki The Banham Lectures, dedykowanej teoriom i wizjom Banhama, zbierane były przez 20 lat. Partycypujący w niej historycy architektury i designu, artyści, architekci - bezpośrednio współpracowali z Banhamem bądź też jego teorie miały istotny wpływ na ich prace. W książce znajduje się kilkadziesiąt znakomitych esejów, dotykających takich tematów jak: projektowanie samochodów w latach 50., myśl Le Corbusiera, dywany, filmy science-fiction, sypialnie, "Futurama", pop-art, Marcel Duchamp, architektura muzeum, Ray Eames, sputniki, dematerializacja dizajnu etc. Każdy z tekstów-wykładów jest bogato ilustrowany. Książkę polecamy jako lekturę przed weekendową sesją dotyczącą projektowania/ antycypowania/ poszukiwania przyszłości w architekturze miejskiej.
Subscribe to:
Posts (Atom)































