obje'ct

Kilka dni temu dotarły do nas z Turcji pierwsze zdjęcia książki Obje'ct która dokumentuje i kontekstualizuje prace macedońskiego artysty Yane Calovskiego. Yane to stary druh, z którym pracowaliśmy m. in. nad historią (niezbudowanego) muzeum sztuki nowoczesnej w Skopje, które zaprojektował w latach 50. Oskar Hansen (wystawa i książka Oskar Hansen's Museum of Modern Art) . W książce Obje'ct, zamiast nowego eseju krytycznego o sztuce Yane, znajduje się nowy rozdział "pasożytniczej powieści" L.A.S.T. L.E.A.K. - zestaw scenariuszy dla artysty, do rozważania na przyszłość. Wypatrujemy teraz przesyłki z Istambułu.
Zdjęcia: Basak Senova. 

postmodernizm jest prawie w porządku. polska architektura po socjalistycznej globalizacji

Architektoniczna książka-wystawa (po raz pierwszy została pokazana rok temu, w ramach festiwalu "Warszawa w budowie" jako tradycyjna wystawa w budynku Szkoły Głównej Handlowej), która mogłaby wygrać w konkursie o najbardziej chwytliwy tytuł 2012 roku. Postmodernizm jest prawie w porządku to oczywiście parafraza pytania Is not Main Street almost all right? rzuconego przez Roberta Venturiego w manifeście "Complexity and Contradiction in Architecture". Sam projekt jest kontynuacją programu badawczego prowadzonego przez Łukasza Stanka i jego zespół, dotyczącego eksportu architektury i urbanistyki z krajów byłego bloku krajów socjalistycznych do Afryki oraz na Bliski Wschód. W pierwszej fazie programu analizowano m. in. wkład polskich architektów w przebudowę Bagdadu, wznoszenie gmachów muzealnych w Nigerii czy też budynków rządowych w Ghanie. Tym razem Stanek zadał pytanie o wpływ doświadczeń projektowych na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej na produkcję przestrzeni miejskiej w Polsce po socjalizmie. Pomysł na zaprezentowanie podobieństw w realizacjach poszczególnych architektów i biur projektowych przed i po socjalizmie jest niezwykle wyrafinowany. Ze zdjęciami projektów z Bliskiego Wschodu i Afryki zestawione są rysunki aksonometryczne polskich budynków. Rysunki te robią ogromne wrażenie - zostały wykonane w jednej skali, z uwzględnieniem otoczenia budynków. Pojawiają się na nich samochody, ludzie, drzewa, piaskownice, a nawet sterowiec i Lord Vader (dla spostrzegawczych)! Książka jest dobrze napisana, fantastycznie ilustrowana i ma "podręcznikowy"projekt graficzny oraz nieporęczny, albumowy format który jest (prawie) w porządku. Więcej na temat projektu badawczego Łukasza Stanka można przeczytać na stronie south of eastwest. 

litery: m

Komplet tekstów z 3. numeru Bulletins of the Serving Library, najmłodszego dziecka Dexter Sinister, jest już dostępny online. Te samy materiały, na papierze trafiły także do dystrybucji Sternberg Press. Jako filozoficzno-typograficzną zachętę do lektury pisma, prezentujemy zagadkę związaną z literą M. Czym różnią się powyższe dwie litery?
Odpowiedzi można szukać w tekście Andrew Bluma zatytułowanym: MMMMMMMMMMMM ... Tekst zaczyna się następująco: "On vacation in Greensboro, Vermont, in the summer of 1966, Alfred H. Barr, the Museum of Modern Art’s first director, had an epiphany. The museum’s official abbreviation—long “MOMA”—would, Barr thought, be better served by a lowercase “o”: “MoMA.” In letters sent from the city, his colleagues took issue with his holiday musings; “it gives me terrible visual hiccoughs,” one wrote". Te i inne przygody tekstowe dostępne są na stronie Serving Library (link obok w dziale magazyny).

modernizm na peryferiach

Pożegnań z modernizmem w architekturze nie ma końca. Niewyczerpane są jego lokalne warianty i mutacje, co sprawia że zawsze wyłożyć można na stół kolejną nieznaną (nie-ateńską) kartę. Po fali zainteresowania modernizmem w Afryce i Skandynawii, przyjść może i czas na Śląsk oraz Wybrzeża Bałtyckie. Nowa książka na ten temat, Modernizm na peryferiach. Architektura Skoczowa Śląska i Pomorza 1918 - 1939, powstała pod okiem Andrzeja Szczerskiego, historyka sztuki, znanego m. in. w roli kierownika muzealniczych studiów kuratorskich na UJ. Oprócz esejów na temat m. in ogródków jordanowskich w Katowicach, wiedeńskiego modernizmu w Skoczowie czy identyfikacji wizualnej "państwa morskiego", książka zawiera także cykl zdjęć Michała Zawady. 

lektury wwb2 # 26: le corbusier and the occult

Le Corbusier and the Occult, MIT Press 2009, 416 stron, 177 ilustracji czarno-białych, oprawa twarda. Cena: 159 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 10% rabatem

Pewnego dnia niejaki Charles-Édouard Jeanneret stał się Le Corbusierem. Zapanował nad swoją biografią i wymyślił sie na nowo. Jego życie pozostaje w dużej mierze tajemnicą. Niektóre fakty stara się wydobyć na światło dzienne J.K. Birksted, wykładowca Barlett School of Architecture w Londynie. W swojej niezwykłej, spowitej mrokiem książce "Le Corbusier i okultyzm" sięga po nieznane dokumenty z rodzinnych archiwów architekta, opisując fascynacje Le Corbusiera masonerią i wiedzą mistyczną. Bogato ilustrowana, wciągająca literatura, w sensacyjny spoósb łącząca modernistyczny styl międzynarodowy z tradycją loż masońskich. Peter Carl z University of Cambridge pisze: "Birksted performs an important service for the understanding of Le Corbusier. Using sources hitherto ignored, he demonstrates the depth of Le Corbusier's indebtedness to Freemasonry—its configurations, its associations, and its dream of redemption through the arrangement of things and people in space. At a time when modern artists were seeking orientation in Gurdjieff, Ouspensky, Blavatsky, Steiner as well as in myth, alchemy, psychology, technology, and atomic physics, Le Corbusier seems to have acknowledged in Freemasonry a comprehensive metaphor of architecture's role in the culture."

Zdjęcia powstały podczas dzisiejszego spaceru śladami Świątyni Opatrzności Bożej z Jarosławem Trybusiem.

lektury wwb2 # 24: the grey cloth

"The Gray Cloth" Paul Sheerbart, MIT Press 2003,
oprawa miękka, 136 stron, kolorowe ilustracje, cena: 64 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem

"The Gray Cloth" to dziwaczna, unikalna powieść science-fiction o architekturze, którą napisał wizjonerski architekt, pisarz i wynalazca Paul Scheerbart (1863-1915). Główny bohater powieści, szwajcarski architekt Edgar Krug, alter ego Stuarta, pracujący w dalekiej przyszłości (czyli połowie XX wieku!), podróżuje statkiem powietrznym ze swoją żoną po świecie i konstruuje fantastyczne budynki z kolorowego szkła i stali. Buduje m. in. halę wystawienniczą w Chicago, dom spokojnej starości dla emerytowanych pilotów na Fidżi, trakcję kolejową wiszącą nad ogrodem zoologicznym w Indiach. Edgar Krug ma jednak pewną fobię - boi się że zbyt kolorowe ubrania kobiet mogłyby konkurować z architekturą i pozbawić go weny. Nakazuje więc swojej żonie nosić się na szaro - jej sukienki mają być szare z dodatkiem 10 % bieli. Książka w ironiczny, ale i uwodzący językowo sposób ukazuje polityczny rozkład sił w pierwszych dwóch dekadach XX wieku, erupcję awangardy i nowych mód w projektowaniu, jest też konsekwencją marzeń o nowym lepszym świecie, modelowanym za pomocą architektury. Idealna, choć niewątpliwie ekstrawagancka lektura przed sobotnią sesją o przyszłości miast, w której biora również udział pisarze: Ingo Niermann i Paweł Dunin-Wąsowicz.

lektury wwb2 #21: anxious modernisms

"Anxious Modernism", red. Sarah Williams Goldhagen, Rejean Legault, MIT Press 2002,
335 stron, 100 ilustracji, oprawa miękka. Cena: 120 zł. --> Kup w naszym sklepie internetowym
 z 5% rabatem

Książka o architekturze dwóch pierwszych dekad po II Wojnie Światowej - potędze modernistycznego snu i niezrealizowanych do końca marzeniach o lepszych domach i miastach. Książka oparta o wnikliwe badania, nieznane fakty, konceptualizująca modernizm i jego ewolucję. Autorzy, budując teoretyczną ramę do rozważań o powojennej architekturze, analizują prace Saarinena i Rudofskiego w USA; ATBAT-Afrique w Markoko; Price i the Smithsons w Anglii, Bakema w Holandii, the Metabolists w Japonii i wielu innych. Diane Ghirardo z Journal of the Society of Architectural Historians pisze: "The collection brings together a broad range of projects and architects, many of which have not been subject to scholarly analysis. This is a sufficient accomplishment, but the editors aim for more; they propose a broad theoretical framework for pre- and post-World War II Modernism."

lektury wwb2 # 19: militant modernism

"Militant Modernism" Owen Hatherley, Zero Books 2008, 160 stron,
okładka miękka, język angielski, cena 54 zł. -->Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem

Na półtora tygodnia przed wykładem jednego z najciekawszych europejskich krytyków architektury młodego pokolenia, Owena Hatherleya (tuż po ukazaniu się jego nowej publikacji "A Guide to the New Ruins of Great Britain") ogłaszamy że powróciła do księgarni książka "Militant Modernism". To już niemal klasyka, napisana z pasją, dezynwolturą i diabelską erudcyją, książka o zbyt wczesnym pożegnaniu z modernizmem. Owen wystąpi w muzeum dwukrotnie. 29 października z wykładem o nowym ruinach, a dzień później weźmie udział w sesji o przyszłości miast, m. in. z Ingo Niermannem i Pawłem Duninem-Wąsowiczem.  

lektury wwb2 # 14: modern architecture in africa

"Modern Architecture in Africa" Antoni Folkers
okładka twarda, język angielski, cena 189 zł

"Modern Architecture in Africa" Antoniego Folkersa jest bogato ilustrowanym kompendium wiedzy o modernistycznej architekturze w krajach afrykańskich - eksporcie rozwiązań urbanistycznych i inżynierskich, lokalnych mutacjach i wariacjach na temat modernizmu, czy też o problemach etycznych związanych z "przeszczepami" architektury i wpisanych w nią ideologii.
Książka ta stanowi pożądaną lekturę do wystawy „PRL™. Eksport architektury i urbanistyki z Polski Ludowej", jaka otwarta zostanie jutro w Muzeum Techniki. Jej kurator Łukasz Stanek pisze "PRL była cenioną marką w okresie zimnej wojny – przynajmniej na niektórych rynkach, takich jak globalny rynek pracy intelektualnej. Dotyczyło to zwłaszcza pracy architektów, urbanistów i inżynierów, której ważnymi odbiorcami były kraje postkolonialnego Południa. Wystawa prezentuje wybrane projekty polskich specjalistów pracujących na kontraktach central handlu zagranicznego w Iraku, Syrii, Libii, Algierii, Ghanie i Nigerii – krajach, które po uzyskaniu niepodległości szukały sojuszników wśród państw socjalistycznych. Architekci, urbaniści i inżynierowie przywozili ze sobą zarówno tradycję polskiej architektury międzywojennej, jak i doświadczenie wielkich socjalistycznych placów budowy, takich jak Warszawa lub Nowa Huta."

lektury wwb2 # 11: dwugłowy smok (dvd)

"Dwugłowy Smok", reżyseria Jadwiga Kocur, seria limitowana z mapą.
44 minuty, napisy: polski, angielski, niemiecki, cena: 29 zł. --> Kup w naszym sklepie internetowym z 5% rabatem

Tuż przed wieczornym pokazem dokumentów Jadwigi Kocur o zbudowanej/niezbudowanej/niemożliwej do zbudowania architekturze międzywojennej, polecamy lekturę filmową, w postaci cenionego dzieła Kocur z 2006 roku - "Dwugłowego Smoka". Film ten skupia się na nowoczesnej architekturze Górnego Śląska przed wybuchem II Wojny Światowej oraz "wojnie na budynki" pomiędzy niemieckimi i polskimi architektami. Jak podkreśla Jadwiga Kocur, Śląsk był miejscem zawsze otwartym na działania awangardowe, stając się jednym z najbardziej progresywnych eksperymentów urbanistycznych Europy lat 30. XX wieku. Eksperymentem, w efekcie którego powstała interesująca architektura, tworzona przez wielkie nazwiska niemieckie i polskie: Dominikusa Boehma, Ericha Mendelssohna, Hansa Poelziga, Maxa Berga, Karola Schayera, Tadeusza Kozłowskiego, Tadeusza Michejdę. Specjalna edycja filmu, którą dostępna jest u nas w księgarni, zawiera mapę-przewodnik po górnośląskiej architekturze 20-lecia międzywojennego - niezbędny dodatek dla osób tropiących zabytki nowoczesności w terenie.