a cookbook for political imagination

Ostatnie dni zespół bloga spędził w Wenecji. Oto kilka około-książkowych zapisów z tej podroży. Na początek ponad 400-stronicowa, z zewnątrz do złudzenia przypominająca biblię, publikacja A Cookbook for Political Imagination. Towarzyszy ona wystawie … i zadziwi się Europa Yael Bartany w Pawilonie Polonia na 54. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji. Sebastian Cichocki i Galit Eilat, redaktorzy (na zdjęciu powyżej, przed pawilonem Polonia) tej świeżo opublikowanej książki piszą: "Nie jest to tradycyjny katalog wystawy, lecz zbiór politycznych "przepisów" i "instrukcji", powstały we współpracy z międzynarodową grupą ponad 50 pisarzy, artystów i naukowców. Teksty zebrane w książce mają bardzo różny charakter i dotyczą szerokiego zakresu zagadnień: od manifestów, artystycznych projektów, fikcji literackich po praktykę legislacyjną, urbanistykę, identyfikację wizualną, przepisy kucharskie i konkretne wskazówki dla członków Ruchu. Jest to pierwsza książka opublikowana pod auspicjami Ruchu Odrodzenia Żydowskiego w Polsce."
Za projekt graficzny wydawnictwa odpowiadają Guy Saggee i Avihai Mizrahi ze studia Shual (Tel Awiw). Na liście uczestników tego wydawniczego projektu znajdują się m. in.: Gish Amit, Yazid Anani, Ariella Azoulay, Marek Beylin, Achim Borchardt-Hume, Andrea Geyer, Mika Hannula, Daniel Hendrickson, Rafał Jakubowicz, Wam Kat, Yuval Kremnitzer, Renzo Martens, Oliver Ressler, Sarah Rifky, Lia Perjovschi, Chantal Pontbriand, Ila Ben Porat, Steven ten Thije, James Trainor oraz kolektyw WHW. Książkę dystrybuuje berliński Sternberg Press.

geographical analogies

„Geograficzne analogie” to monumentalny atlas Cypriena Gaillarda (za projekt graficzny tego wydawnictwa odpowiedzialny jest Ludovic Balland) – spadkobiercy najlepszych tradcyji land-artowych, złożony z 963 polaroidów pogrupowanych w 107 grup. Oryginalnie polaroidy prezentowane były w gablotach, jako muzealne relikty. Każda grupa zdjęć tworzy romb, w których skonfrontowane zostały zdjęcia ruin, skał, opuszczonych budynków, przedmieść, podlegających erozji masywów górskich, jaskiń, zdemolowanych miejskich parków, cmentarzy, pomników, graffiti, sarkofagów etc. Gaillard zebrał je podczas spacerów m.in. po Hongkongu, Las Vegas i Glasgow. Warto przypomnieć sobie "Hotel Palenque", żeby uświadomić sobie dlaczego sam Robert Smithson byłby dumny z takiego wydawnictwa.

the autonomy project

„The Autonomy Project” to nowy magazyn z pola teorii sztuki, który narodził się jako dziecko międzynarodowej koalicji, z udziałem takich instytucji jak van Abbemuseum i Liverpool School of Art and Design. Całość dotyczy, na co wskazuje sam tytuł, kwestii autonomii, zarówno na polu sztuki i projektowania, jak i teorii oraz polityki kulturalnej. W najnowszym numerze znajdują się teksty takich autorów jak Steven Ten Thije, Clare Butcher czy Charles Esche. Autorem bardzo wdzięcznego, gazetowo-notatkowego projektu graficznego „The Autonomy Project” jest Sjoerd Koopmans. Więcej o samym programie The Autonomy Project znaleźć można tutaj. 

naj

solution 196 - 213. united states of palestine-israel

Najnowszy tom z publikowanej przez Sternberg Press artystyczno-futurologicznej serii Solution, w której proponowane są rozwiązania i propozycje dla wybranego kraju czy regionu. Dotychczas ukazały się m. in. tomy poświęcone Szkocji i Stanom Zjednoczonym. Redaktorem prowadzącym serii jest berliński pisarz Ingo Niermann. Pomysły prezentowane w książkach z cyklu Solution są z założenia nieskrępowane współczesnymi parametrami politycznymi, technologicznymi czy obyczajowymi, będąc najczęściej propozycjami na daleką przyszłość. Rozwiązania z numerami 196 – 213, pod redakcją Joshua Simona, dotyczą Izraela i Palestyny. Obejmują m.in. powołanie gejowskiej niepodległej republiki palestyńskiej, przeniesienie Izraela na tereny Wschodnich Niemiec oraz, co łatwe do przewidzenia, proklamowania Ruch Odrodzenia Żydowskiego w Polsce. Tym samym książka ta jest intrygującym zwiastunem obszernego opracowania, z tekstami ponad 50 autorów, „A Cookbook for Political Imagination” (również Sternberg Press), które towarzyszyć będzie projektowi Yael Bartany na 54. Biennale Sztuki w Wenecji. O tej drugiej publikacji napiszemy więcej w maju.
Autorzy najnowszego tomu Solution to: Tal Adler/Osama Zatar, Asma Agbarieh-Zahalka, Maayan Amir/Ruti Sela, Ariella Azoulay, Yael Bartana/Sebastian Cichocki, Raji Bathish, Itzhak Benyamini, Sari Hanafi, Sandi Hilal/Alessandro Petti/Eyal Weizman, Yazan Khalili, Ohad Meromi/Joshua Simon, Norma Musih, Ingo Niermann oraz Noam Yuran. 

The New Avant-Garde. Issues of the Art of the Seventies

Książka sprzed czterech dekad. Ukazała się w pełnych entuzjazmu i nadziei czasach, kiedy to w sztuce zaczęto używać takich terminów jak Anti-Form, Process Art, Earth Art czy Conceptual Art. Wiele napisano na temat artystycznych wolty przełomu lat 60. i 70., ale trudno jest dziś dotrzeć do wydawnictw z tamtego okresu które pokazują przyziemny aspekt ówczesnych praktyk: wysiłek fizyczny, kontrkulturowego ducha, codzienne życie artystów etc. „The New Avant-Garde. Issues of the Art of the Seventies”, wydawnictwo sprzed czterech dekad, spełnia tą rolę, nie jest bowiem katalogiem wystawy ani próbą zdefiniowania jakiegoś konkretnego nurtu czy środowiska. Pomysł tego wydawnictwa jest prosty, a efekt mimo upływu lat, wciąż wydaje się błyskotliwy. Włoskiego pochodzenia fotograf Gianfranco Gorgoni podążał za kilkoma wybranymi charyzmatycznymi artystami (niestety, są to sami mężczyźni), fotografując ich przy pracy. Zdjęcia opatrzone zostały krótkimi komentarzami Gregoire Müllera. Komentarze te bywają powściągliwe, innym razem poetyckie, czasami zabawne, kojarzące się z opisami zwyczajów egzotycznych zwierząt. Powstały doskonałe foto-opowieści – Michael Heizer na pustyni nadzorujący żużlowca rysującego za pomocą jazdy motorem kręgi na piasku, Robert Smithson wśród buldożerów na Słonym Jeziorze, Robert Morris z pomocnikami przy ciężkiej fizycznej pracy, układający wielkie drewniane belki, Joseph Beuys taplający się w błocie etc. Czasy były wyjątkowe, na oczach włoskiego fotografa rodziła się zupełnie nowa sztuka. Doskonały jest zwłaszcza efekt kooperacji z Carlem Andre, który to nie pozwolił fotografować się przy pracy, ale wskazał Gorgoniemu miejsca w Nowym Jorku, które wyglądają jak jego prace (pryzmy materiałów budowlanych, belki drewna itd.) i poinstruował fotografa jak należy je udokumentować. 

Teksty z książki po 40 latach mogą się wydać z lekka nadęte i zbyt natchnione. Zdarzają się jednak Müllera naprawdę doskonałe trafienia. Zdanie jakim skomentował np zdjęcie Sol Lewitta - na którym artysta, w zdyscyplinowany sposób, za pomocą ołówka i linijki, zapełnia kartkę równymi kreskami - brzmi: A thing never faithfully reflects its ideal concept... 

the exhibitionist # 3

Na okładce najnowszego numeru „The Exhibitionist” - magazynu poświęconego w całości zagadnieniu exhibition making – znajduje się zdjęcie Dawida, rzeźby Michała Anioła. Abstrahując od tego jak dobrze nagi bohater podbija dwuznaczny tytuł pisma, kieruje on czytelników w stronę prawdziwej, heroicznej misji „Ekshibicjonisty”, czyli próby zmierzenia się z chaosem towarzyszącym praktyce kuratorskiej – braku metodologii, historiografii i jasno wypracowanej etyki zawodowej.
Pismo podzielone jest rygorystycznie na stałe kategorie. W Curator's Favourites kuratorzy wspominają istotne dla swojej praktyki wystawy. Co symptomatyczne w dwóch przypadkach na trzy teksty, są to wystawy których to autorzy w ogóle nie widzieli na oczy, znając je jedynie z dokumentacji i opowieści świadków - przykładowo, kolektyw WHW opowiada o ekspozycji "Innowacje w sztuce chorwackiej" z 1970 roku. Takich wycieczek do przeszłości jest w tym numerze sporo – np. Lars Bang Larsen wspomina osobliwą wystawę "Expo Johnny Hallyday" z 1978, poświęconą gwieździe francuskiej muzyki, zorganizowaną bez udziału artystów ani też jakiegokolwiek zaangażowania ze strony głównego bohatera ekspozycji (dział: Back in the Day). Temat współczesnych „nieautoryzowanych retrospektyw” porusza także Shelly Bancroft i Peter Nesbett z nowojorskiej galerii Triple Candie, która specjalizuje się w organizowaniu wystaw bez oryginalnych dzieł sztuki (zazwyczaj są to nieautoryzowane rekonstrukcje czy też efekty poszukiwań w Internecie i bibliotekach) jak i bez wiedzy samych artystów. Retrospektywa jest tematem sekcji Typologies – poza tekstem o frapującej działalności Triple Candie znajdują się tam materiały Jessiki Morgan (o wystawach Martina Kippenbergera i Johna Baldessariego) oraz Elisabeth Sussman (retrospektywa Paula Theka). Wybraną do tego numeru wystawą, która poddana została głębszej analizie (Assessments), jest 8. edycja Biennale w Gwangju, czyli "10000 Lives" Massimiliano Gioniego, uznana przez głównego redaktora „Ekshibicjonisty” Jensa Hoffmana, za jedno z najważniejszych zdarzeń artystycznych dekady. W sekcji Attitude znajduje się pouczający tekst Marii Lind o nieporozumieniach, mentalnych kliszach i niespełnionych nadziejach pokładanych w studiach kuratorskich (mój ulubiony cytat to definicja kuratorskiego networkingu: „annoying behavior of careerists seeking contacts”). W sekcji Rear Mirror skonfrontowane zostały opowieści dwóch kuratorek Kathrin Rhomberg i Jane Alison o wybranych własnych projektach: 6. Biennale Sztuki w Berlinie i „The Surreal House”. Reasumując: kolejna porcja ekshibicjonistycznych (duża część tekstów pisana jest przez kuratorów o ich własnych projektach), akademickich, specjalistycznych materiałów, dla zainteresowanych przeszłością i przyszłością profesji kuratorskiej. "Ekshibicjonista" obnaża się m.in. w berlińskich księgarniach Pro QM i Motto.  

dust show

Oto nowa publikacja oficyny Morava Books, prowadzonej przez Honzę Zamojskiego. Niszowe, niskonakładowe wydawnictwa Honzy cieszą się coraz większym poważaniem. Jego ubiegłoroczna publikacja "Jak jsem potkal dabla", którą zachwalaliśmy latem na blogu, zdobyła brązowy medal w konkursie na Najpiękniejszą Książkę Świata 2010, towarzyszącym Międzynarodowym Targom Książki w Lipsku. Dust Show podsumowuje działania jakie miały miejsce w kopenhaskim parku Amager (kuratorem projektu był Piotr Łakomy), wczesną jesienią 2010 roku - prac, które pojawiły się, bądź też miały pojawić się na piaszczystym brzegu. Jak tłumaczy Honza, "zdarzyły się również realizacje, które nie dotarły na docelowe miejsce parku nad morzem. Rozproszenie – charakterystyczne dla tego projektu – zostało uporządkowane na łamach książki". 
Tekst Sebastiana Cichockiego, współprowadzącego tego bloga, który towarzyszy publikacji to kolejny rozdział pełzającej powieści L.A.S.T. L.E.A.K. - której rozdziały (traktowane jako wystawy na papierze), "pasożytują" na różnych wydawnictwach artystycznych. Tym razem jest to libretto do opery instytucjonalnej, opartej o wywiad z anonimowym artystą bałkańskim, który w latach 60. prowadził dialog z Robertem Smithsonem i jego teorią site/ non-site. Wydawnictwo "Dust Show" ukazało się w nakładzie 100 sztuk, wyłącznie w wersji anglojęzycznej. 

oei # 52: sv konc kons

Zaczynamy na nowo, od prawdziwie ekscytującej lektury – poświęconej mało znanemu wycinkowi historii sztuki XX wieku, publikacji szalenie trudno dostępnej, i o zgrozo, nie anglojęzycznej. Prawdopodobnie wydawnictwo to nigdy nie trafiłoby w nasze ręce, gdyby nie to że kilka tygodni temu temu, programowo niezawodny, szwedzki Index rozesłał informację o publikacji nowego 52. numeru literackiego pisma OEI. Jest to periodyk raczej mało znany, dedykowany poezji, założony w Buffalo w stanie Nowy Jork (jak na szwedzkie pismo przystało), mając na celu eksplorację takich zagadnień jak „editorial aesthetics,” or “the aesthetics of editing”. Za hasłem 52. numeru "SV KONC KONS" kryje się doskonała selekcja materiałów poświęconych sztuce konceptualnej w Szwecji lat. 70, zwłaszcza tej ogniskującej się na operacjach językowych i art-bookach. Pokaźny, prawie 400-stronicowy zbiór, zaprojektowany został powściągliwie, mając coś z ducha starych numerów "Literatury na świecie". Zawiera materiały tyleż unikalne co, dla badaczy zafiksowanych na przepisywaniu mitologii środkowo-europejskiego konceptualizmu, odkrywcze. W środku znajdują się m.in. dokumentacje i przedruki prac tekstowych takich artystów jak Mats B. (w tym, wydanej w oszałamiającym nakładzie 6 sztuk, publikacji „Easter in Paris”, 1973) oraz niemal nieznany w Polsce, J.O. Mallander (doskonała seria kolaży „Kama Lettra”, 1975). Obaj artyści na zdjęciu u góry.
Małym mankamentem tej publikacji jest język. Język szwedzki, oczywiście. Kto nie zna, musi cierpliwie wczytywać się w nieliczne fragmenty w języku angielskim używanym bezpośrednio, najczęściej z błędami, w tekstowych pracach artystów. Przez to, cała to antologia wydaje się jeszcze bardziej tajemnicza i pociągająca. Ze wstępnego rozeznania wynika, że pismo dostępne jest poprzez stronę (wyłącznie w języku szwedzkim) OEI, nowy numer kosztuje 160 koron szwedzkich.

ps. podziękowania dla Ani Tomaszewskiej z Polskiego Instytutu w Sztokholmie za pomoc w zdobyciu tego unikalnego wydawnictwa

muzeum pro qm: chwilowe pożegnanie

Szanowni czytelnicy, drodzy użytkownicy, bywalcy księgarni, miłośnicy trudnych lektur, entuzjaści hermetycznych wydawnictw i "dobrze wydrukowanego materiału" ... Księgarnia muzeum pro qm, która funkcjonowała w tymczasowej siedzibie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie kończy swoją działalność. Niestety. Mamy nadzieję, że księgarnia zmaterializuje się ponownie w przyszłości, a samo muzeum na dobre zadomowi na Placu Defilad. Przyszłość jest niepewna ale mimo to, a może właśnie przez to, ekscytująca.
Bez obaw - blog, po krótkiej przerwie, powróci - w lekko zmienionej formule. W dalszym ciągu będziemy pisać o książkach, selekcjonować ulubione lektury, podróżować z nimi, tropić je, odwiedzać interesujące księgarnie. Tym samym blog ten odrywa się od macierzystej placówki jaką było muzeum pro qm, pozostając w dalszym ciągu miejscem poświęconym książkom o sztuce. Tymczasem dziękujemy wszystkim osobom które odwiedzały księgarnię na Pańskiej. A szczególnie tym, którzy wychodzili z niej z książką.